Suinaamse vlag met IndianenDe geschiedenis van de Surinaamse indianen

Suriname is vernoemd naar de eerste inheemse stam genaamd Surinen.
Suriname is sinds de ontdekking van de nieuwe wereld door Columbus in 1492, steeds in het vizier geweest van verschillende Europese landen. Met name Engelsen, Fransen en Hollanders hebben de Surinaamse wateren beroerd met hun handels – en oorlogsschepen, mogelijk gade geslagen vanuit de dichte begroeiing door de oorspronkelijke bewoners van het land, de Indianen.
De Arowakken en de Caraïben waren de enige mensen die langs de Surinaamse kust leefden voordat de blanken voet aan de grond kregen in Suriname.
De Engelsen hebben toen tweedracht gezaaid tussen de Caraïben en de Arowakken door de Caraïben voor te trekken ten koste van de Arowakken. Na de vrede in 1680 met de Arowakken, deden de Hollanders het zelfde, de Arowakken werden nu voorgetrokken ten koste van de Caraïben, omdat zij door waren gegaan met de strijd tegen de kolonisten. Pas in 1686 sloten zij vrede met de kolonisten.
De zwarte mensen werden door de Engelsen, onder leiding van Lord Willoughby naar Suriname gebracht. Op verzoek van de Joodse planters, die de indiaanse slaven niet geschikt vonden voor het zware werk op de plantages. Dus je had in de begin periode van de plantage slavernij alleen indiaanse slaven in Suriname. In de afgelopen eeuwen is het doorgaans groene landschap van Suriname steeds gekleurd door verschillende bevolkingsgroepen die van uit alle windstreken kwamen. Vandaag de dag vormen hun nazaten samen met de oorspronkelijke bewoners één volk onder de Surinaamse zon.

Op basis van prehistorische vondsten wordt aangenomen dat de eerste Indianen ongeveer 10 000 jaar IMG_3931 (5)geleden het zuiden van Suriname hadden bereikt. De oudste sporen zijn in het Sipaliwini-savanne gevonden. Men vond onder andere stenen voorwerpen zoals speerpunten, vuistbijlen en messen. Vooral de wegenbouw in het binnenland heeft daartoe bijgedragen.
Het grote aantal vindplaatsen in het zuiden van Suriname, geeft de zekerheid dat het gehele Surinaamse binnenland veel intensiever bewoond moet zijn geweest, dan men tot op heden dacht. Helaas is door de dichte begroeiing weinig bewaard gebleven van de prehistorische bewoners en moet men volstaan met reconstructies van de gevonden voorwerpen.
In tegenstelling tot het buurland Frans Guyana zijn van de ontwikkeling van het aantal indianen geen goed historische cijfers beschikbaar. Men vermoedt dat er zich een overeenkomstige ontwikkeling heeft voorgedaan in Suriname.
Er leven voor zover bekend vijf grote Indiaanse stammen op Surinaams grondgebied: de Arowakken, de Caraïben, de Trio, de Wajana en de Akoerio. Vroeger had je ook de Warau, maar deze indianen zijn opgegaan in andere stammen, voornamelijk in de Arowakse stam.
Naar hun leefgebieden worden de Surinaamse indianen verdeeld in Benedenlandse en Bovenlandse indianen. De Arowakken en de Caraïben behoren tot de Benedenlandse of kust indianen. Tot de Bovenlandse stammen behoren de Trio, de Wajana en de Akoerio.
De Benedenlandse indianen zijn vanouds gericht op de visvangst. Bij de bovenlandse indianen is de jacht belangrijker.

De EuropeanenIMG_3964
Na de komst van de Engelse kolonisten laaide de strijd tussen de Arowakken en de Caraïben weer op. De Engelsen maakten tijden hun kolonisatie van Suriname behendig gebruik van de vijandschap tussen deze twee Indiaanse stammen.
Dit keer ging de strijd niet om landbouwgronden, maar om de ruilhandel in ‘rode’ slaven. De Caraïben traden op als tussenpersoon bij de handel in ‘rode’ slaven, (Indiaanse slaven) terwijl zij zelf van slavernij waren gevrijwaard. Arowakse krijgsgevangen werden door hen verkocht in ruil voor Europese goederen.
De Caraïben waren de Engelsen bovendien van dienst door weggelopen slaven, zowel Negers als Indianen, gevangen te nemen of te doden.
Hieruit kan worden afgeleid dat de meeste Indiaanse slaven tot het Arowakse volk behoorden. Ook het feit dat er in verhouding meer Arowakse dorpen in en rondom de Jodensavana voorkomen, levert het bewijs hiervoor, omdat de meeste Indiaanse slaven op plantages op de Jodensavana moesten werken. Tijden het Engelse bewind waren ruimVierhonderd ‘rode’ slaven actief in die regio.
Tegen de Nederlandse kolonisten, die een betere band met de Arowakken hadden dan de Engelsen, hebben de Caraïben lange tijd strijd gevoerd. De oorlog tussen de Nederlanders en de Caraïben resulteerde in de verwoesting van enkele plantages door de Caraïben en veertien Indiaanse dorpen door de Nederlanders.
In 1684 werd vrede gesloten waarbij onder andere bepaald werd dat de Indianen niet meer tot slaaf worden gemaakt.
De komst van de Europeanen heeft de Indiaanse populatie flink doen afslanken.
Niet zo zeer door oorlogen of slavernij, maar vooral door ziekten. De Indianen bezaten geen weerstand tegen ziekten als pokken, mazelen en infectie aan de luchtwegen.

Historisch tijdschema

DatumGebeurtenis
1492800 000 Joden vluchten uit Spanje en Portugal en gaan naar de Nieuwe Wereld.
1593Spanjaarden nemen Suriname voor korte tijd in bezit.
1613Holl. Handelspost onderleiding van Van Zanen en Baliestel. Zij dreven handel met de Indianen uit het dorp Parmirbo.
16391e groep Joden naar Suriname (Stichten Jodensavanna) (50 kmstroomopwaartsrechteroever v/d Sur. rivier).
1650Anthony Rowse (1e gouverneur van Sur.) bouwt in opdracht van Lord Willoughby (gouv. van Barbados) 1e stad Torarica (75 km linkeroever v/d Sur. rivier). (Hij had 300 kolonisten bij zich.
1651Willoughby stuurt 100 planters naar de Torarica om plantages te stichten.
16522e groep (Engelse) Joden naar Suriname met Willoughby (Jodensavana en Torarica) (ford Willoughby).
16543e groep (Portugese Joden) naar Suriname van uit Brazilië. (Portugal herovert Brazilië op de Hollanders).
1663Willoughbyland telt 50 suikerplantages, honderden Indiaanse slaven en 3000 ingevoerde Afrikaanse slaven.
1666(23 juli) Willoughby komt om in een orkaannabij Barbados.
1667(31 juli) Vrede van Breda. Vertrek 1200 Britten met hun Afrikaanse slaven naarJamaica.
1650 - 1667Was Suriname een Britse kolonie).
1671De kolonie telde (onder de Hollanders) 52 plantages, 2500 Afrikaanse en 500indiaanse slaven.
1675Begin Indiaanse guerrillaoorlog tegen kolonisten en planters. Plantages worden aangevallen en Afr. slaven bevrijd.
1675Brief gouverneur aan de Zeeuwse Staten; Indianen doden 30 kolonisten.
1678In de nacht van 13 op 14 dec. Aanval op Paramaribo wordt verijdeld (halfbloedje, Barbier). Vooral de aanvallen onderleiding van de Caraib Kaikoesi hebben bijna tot het einde van de kolonie geleid.
167921 augustus Brief Zeeuwse Staten aanval Indianen en Marrons.
1680April (Troepenmacht komt naar Sur.) Indianen werden zonder pardonopgehangen in het bos. Dorpen worden platgebrand en kostgronden vernield.
1686Gouverneur Van Sommelsdijk sluit vrede met de indianen (afsch. slavernij) Eerst met de Arowakken en 6 jaar later met de Caraiben.
1686 - 1760Bijna 100 jaar durende Marronoorlog o.a. met Baron, Boni en Jolicoeur. Ongeveer 300 zogenaamde Redimusu’svechten aan de zijde van het gouvernement leger.
176010 oktober: Vrede met Marrons ( vrije slaven)
2004Ned. Expeditie vindt in de Cotticarivier fort Boekoe (Boni).
2006Archeologisch onderzoek
Surinaamse naamVertaling
KaboegroeHalfbloedje Creool – Indiaan
DoglaHalfbloedje Creool – Hindoestaan
MalataHalfbloedje Creool – blanke
Basra snesiHalfbloedje Creool – Chinees
Basra JampanesiHalfbloedje Creool – Javaan

Inheemse dorpen in Suriname

(inmiddels zijn er in sommige dorpen andere dorpshoofden aangesteld!)

Dorp PARA:DorpshoofdVolksdistrict
1. BernharddorpLloyd BandaGemengd
2. Wit-SantiPatrick MandéLokono
3. Kabenda dorpJeane KabendaKalinya
4. Hollandse kampTheo JubitanaLokono
5. MattaMichel KarwofodiLokono
6. Pikin SaronUrl TapotoKalinya
7. Bigi PoikaAnesta JagendorstKalinya
8. CassiporaMuriel FernandesLokono
9. Redi dotiLesley ArtistGemengd
10. PowakkaRonald MakosiLokono
11. Pierre KondreLloyd ReadKalinya
DISTRIKT WANICA:DorpshoofdVolksdistrict
12. Pikin PoikaJoan van der BoschKalinya
DISTRIKT COMMEWIJNE:DorpshoofdVolksdistrict
13. CopiLokono
DISTRIKT NICKERIE:DorpshoofdVolksdistrict
14. CupidoHarry DaniëlLokono
15. Post UtrechtDorothy Marius-LambertLokono
16. TapoeripaPetrus SabajoLokono
DISTRIKT SARAMACCA:DorpshoofdVolksdistrict
17. KalebaskreekRuben ScholsbergKalinya
18. GrankreekReginald AroepaLokono
19. ColumbiaidemKalinya
20. MahoidemKalinya
DISTRIKT MAROWIJNE:DorpshoofdVolksdistrict
21. Christiaankondre (Galibi)Richardo PanéKalinya
22. Langamankondre (Galibi)Ramses KajoeramariKalinya
23. ErowarteJonas GuntherKalinya
24. TapoekoeFrans PierreKalinya
25. Pierre KondreRomeo PierreKalinya
26. MarijkedorpGrace WatamaleoLokono
27. BigistonLeo MaipioKalinya
28. AlfonsdorpMargriet Toemeree-BiswaneLokono

Foto. Bernhard Dorp: Petra Nelstein

DISTRIKT SIPALIWINI:DorpshoofdVolksdistrict
29. WashaboRicardo Mac-IntoshLokono
30. SectionRudolf AroepaLokono
31. ApoeraCarlo LewisLokono
32. DonderskampRoberto JoghieKalinya
33. CorneliskondreEugene ApiKalinya
34. TibitiHumbert ScholsbergKalinya
35. AlfonsdorpidemKalinya
36. WanapanKpt. Alapate/Basja JahnTrio
37. KwamalasamutuGranman Ashongo AlalaparoeTrio
38. TepuKpt. Sanaupe MoshesiTrio
39. ApetinaGranman NoaheWayana
40. KawenhakenStamhoofd Ipomadi PelenapinWayana
41. Kumakhapan`Wayana
42. AbunasungaApu Wi KanaidoeWayana
43. PalumeuPisiphe PadoeWayana/Trio
44. Sipaliwini SavanneHoofdkapitein Ewka OochpatapoTrio
45. Vier GebroedersVert. EwkaTrio
46. AlalapadoeKpt.SedeTrio
47. CoeroeniKpt. SantanaTrio
48. AmotopoKpt. Paneke PanesieTrio
49. Kasjoe eilandKenke JaimoTrio
50. LucieKpt. Pepoe PajadiTrio